Наверх

SharukhoGEO

Автор блога: Игорь Шарухо
В.А. Нестеровский
0
В.А. Нестеровский

Нестеровский Виктор Антонович – известный ученый-геолог, доктор геологических наук, директор Геологического музея Киевского национального университета им. Тараса Шевченко, профессор кафедры минералогии, геохимии и петрографии. Родился 18 апреля 1956 г. в д.Свенск Славгородского р-на Могилевской области в семье фронтовика Антона Егоровича Нестеровского, славившегося в округе мастера-самоучки кузнечного дела.
Н.І. Родны
0
Н.І. Родны
(1908 - 1972)

Геахімік, спецыяліст у галіне вугляхіміі, адзін з заснавальнікаў савецкага навуказнаўства, даследчык Поўначы Неемія Іосіфавіч Родны нарадзіўся ў 1908 г. у г. Чэрыкаў. У 16 гадоў пачаў выкладаць у школе, потым у 1926-1931 вучыўся на электратэхнічным аддзяленні Ленінградскага хіміка-тэхналагічнага інстытута, у 1931-1934 — у аспірантуры АН СССР. У 1934-1937 гг. працаваў навуковым супрацоўнікам у Інстытуце гаручых выкапней АН СССР. У 1937 г. арыштаваны і асуджаны “за контррэвалюцыйную трацкісцкую дзейнасць” на 8 гадоў лагераў. Тэрмін адбываў у Варкутлагу. У заключэнні займаўся вывучэннем складу і якасці пячорскага вугалю ў хімлабараторыі лагпункта “Руднік”. Вызвалены ў 1946 г.
Працаваў галоўным інжынерам Цэнтральнай вугляхімічнай лабараторыі (з 1949 — вугляхімічнага аддзялення ЦНДБ) камбіната “Варкутавугаль”. Яго даследаванні ў Варкуце ўтрымлівалі тэарэтычныя абаснаванні класіфікацыі вугляў Пячорскага басейна і практычныя рэкамендацыі для іх тэхналагічнага выкарыстання. Апасля поўнай рэабілітацыі переехаў у Маскву, працаваў у Галоўгеалогіі РСФСР, абараніў дысертацыю. З 1961 — загадчык сектара агульных праблем гісторыі прыродазнаўства і тэхнікі ў Інстытуце гісторыі прыродазнаўства і тэхнікі АН СССР. Тут рэалізавалася яго старая цікавасць да філасофскіх і гісторыка-навуковых проблем прыродазнаўства.
В. Ф. Мядзведзеў
0
В. Ф. Мядзведзеў

Віталь Фядосавіч Мядзведзеў нарадзіўся 26 верасня 1928 г. у в.Вугольшчына Бялыніцкага раёна. Скончыў ГФ БДУ (1952), аспірантуру БДУ (1955). У 1955–1961 гг. навуковы супрацоўнік Інстытута Эканомікі НАНБ, у 1961-1967 гг. – начальнік аддзела Дзяржплана; з 1967 г. дырэктар Інстытута эканомікі і эканоміка–матэматычных метадаў планавання; з 1973 г. – дырэктар Беларускага інстытута інфармацыі і тэхніка–эканамічных даследаванняў; з 1988 г. – галоўны навуковы супрацоўнік, заг. аддзела сусветнай эканомікі і міжнародных эканамічных адносін ІЭ НАНБ. Доктар эканамічных навук (1980), прафесар (1981), чл.-кар. НАНБ (1984). В.Ф. Мядзведзеў унёс значны ўклад у эканамічную навуку, у размяшчэнне вытворчых сіл і развіцце народнагаспадарчага комплексу Беларусі. Распрацаваў іерархічную сістэму мадэляў і метадаў прагназавання навукова–тэхнічнага прагрэсу і сацыяльна–эканамічнага развіцця.
Ф.І. АСМАЛОЎСКІ
0
АСМАЛОЎСКІ Ф.І.

Францішак Іванавіч Асмалоўскі нарадзіўся у 1900 г. у в. Гірэевічы Клімавіцкага раёна у шматдзетнай сям’і. Тут прайшлі першыя 14 і апошнія 13 год жыцця. У 1906-1910 гг. вучыўся у прыхадскім вучылішчы (паступіў у 6 год, бралі- з 8) у Клімавічах. Меў вялікую прагу да адукацыі. У 1910-1914 – у гарадскім вучылішчы. 1914-1917 – Курскае землевымяральнае вучылішча. У 1917 г. паехаў у Маскву да параненага брата. 1917-1924 гг. – горная акадэмія з 7 гадамі навучання. Нягледзячы на голад, нестачу – усе вытрымаў (студэнтам нават жабраваў). Скончыў акадэмію з адзнакай. Быў пакінуты ў Маскве. Потым працаваў галоўным інжынерам ў Горлаўцы, Сызрані (Кашырскі руднік), 18 гадоў прапрацаваў ў Комі АССР. З 1958 г. выйшаў на пенсію і пераехаў на Беларусь. Жыў у сястры у Клімавічах. 6 год напружанай працы над рукапісам “Клімавічы і Клімавіцкі раён”. У 1969 г. скончыў працу над кнігай – 176 старонак і 24 л. дадаткаў з апісаннем герба Клімавіч, фотаздымкі, спіскі знакамітых землякоў – усяго 2 паасобнікі (1 – паас. – музей, 2-гі - бібліятэка). Напісаў брашуру “Ахова прыроды”, якая выдадзена ў Магілеве у 1968 г. таварыствам “Веды”.

Памяць: Клімавіцкі раён. – Мн…… -С.636-637.
М.Н.Хадаровіч
0
М.Н.Хадаровіч
(1919-2003)
Географ, педагог, метадыст пачатковага прыродазнаўства і геаграфіі Марыя Нічыпараўна Хадаровіч нарадзілася 3 красавіка 1919 г. у г.Касцюковічы. Скончыла мясцовую школу камуністычнай моладзі (1933), Аршанскі педтэхнікум (1935), Аршанскі настаўніцкі інстытут па аддзяленню мовы і літаратуры (1937). Пад час вучобы Марыя Хадаровіч неадразова мела падзякі ад адміністрацыі навучальных устаноў, а ў 1935 г. была ўзнагароджана Ганаровай граматай міністэрства адукацыі БССР з прысваеннем звання “Ударнік вучобы і грамадскай працы”.
П.В.Шэйн
0
П.В.Шэйн
(1826-1900)
Павел Васільевіч Шэйн –вядомы беларускі і рускі фалькларыст і этнограф, Правадзейны член Імператарскага Рускага геаграфічнага таварыства і яго Паўночна-Заходняга аддзела, уладальнік Вялікага залатога Увараўскага медаля геаграфічнага таварыства (1884).
Нарадзіўся П.Шэйн у Магілёве ў яўрэйскай купецкай сям’і. З прычыны цяжкай хваробы, бацькі памясцілі яго ў Кацярынінскі шпіталь у Маскве (1843). У 1848 г. П.В.Шэйн адмовіўся ад іудаізма і прыняў лютэранскую веру. Скончыў нямецкае вучылішча пры лютэранскай царкве Св.Міхала ў Маскве (пры гэтым у вучылішчы адначасова з вучобай займаўся выкладаннем рускай мовы ў малодшых класах).
У 1851-73 г.г. працаваў выкладчыкам у розных павятовых вучылішчах і гімназіях Тулы, Віцебска, Калугі і інш. гарадоў. Нейкі час працаваў у Яснапалянскай школе графа Л.Талстога. З 1881 г. жыў у Пецярбургу.
О.Ю.Шміт
0
О.Ю.Шміт
(1891-1956)
Імя аднаго з найбуйнейшых вучоных ХХ ст. Ота Юльевіча Шміта вядома ва ўсім свеце. Вучоны энцыклапедыст, матэматык, географ, геафізік, палярны даследчык, акадэмік АН УССР і АН СССР, член Усесаюзнага геаграфічнага та-варыства і Нацыянальнага геаграфічнага таварыства ЗША.
Сусветную вядомасць О.Ю.Шміту прынеслі распрацаваныя ім касмаганічная тэорыя паходжання Зямлі і планет Сонечнай сістэмы (гіпотеза Шміта-Фесянкова), кіраўніцтва ім палярнымі экспедыцыямі, ідэя стварэння дрэйфуючых навукова-доследных станцый па вывучэнню Арктыкі.
І.Б.Школьнікаў
0
І.Б.Школьнікаў
(1912-1964)
Іосіф Бянцыянавіч Школьнікаў нарадзіўся 25 верасня 1912 г. ў Бабруйску. Прайшоў шлях ад рабочага бабруйскага лесакамбіната да навукоўца. Сваё прызванне ён знайшоў не адразу. Вучыўся ў Тамбоўскай авіяшколе, Ленінградскай лесатэхнічнай акадэміі. Скончыў гідраграфічны інстытут Галоўпаўночмаршляху (1939).
Яшчэ студэнтам Школьнікаў пачынае працу палярнага даследчыка: пер-шай яго зімоўкай быў удзел у дрэйфе ледакольнага парахода “Георгій Сядоў” (1937-38).
Да вайны І.Б.Школьнікаў працаваў на р.Індзігірка і р.Лена. Ужо з ліпеня 1941 г. уступае ў рады РСЧА, у якой знаходзіўся да 1947 г.. Вайну закончыў ка-валерам 4 вайсковых узнагарод.
Пасля дэмабілізацыі І.Б.Школьнікаў вяртаецца ў палярную гідраграфію і адразу ўзначальвае Новазямельскую гідраграфічную экспедыцыю. З 1950 г. працуе ў Гідраграфічным прадпрыемстве Міністэрства марскога флота на па-садзе кіраўніка аддзела гідраграфічных даследаванняў, галоўнага інжынера. І.Б.Школьнікаў – удзельнік шэрагу Арктычных экспедыцый.
М.А.Цытовіч
0
М.А.Цытовіч
(1900-1984)
Геолаг Мікалай Аляксандравіч Цытовіч нарадзіўся 26 мая 1900 г. у в.Бель –1 Крычаўскага раёна. Скончыў Ленінградскі інстытут грамадзянскіх інжынераў (1927).
Працаваў у вну Ленінграда (1927-43), навуковым супрацоўнікам Інстытута мерзлотазнаўства Сібірскага аддзялення АН СССР (у 1948-52гг.- намеснік дырэктара). Прафесар Цытовіч асноўную ўвагу ўдзяляў пытанням механікі грунтоў і інжынернай геалогіі. У 1943 г. абраны член-карэспандэнтам АН СССР. З 1947 да 1952 г. М.А.Цытовіч узначальваў Якуцкі філіял Сібірскага аддзялення АН СССР, а з 1952 – працаваў прафесарам Маскоўскага інжынерна-будаўнічага інстытута. Лаўрэат Сталінскай прэміі (працы па геалогіі, 1950).
П.І.Хаўратовіч
0
П.І.Хаўратовіч
(нар. у 1925г.)
Беларускі геолаг Пётр Іванавіч Хаўратовіч нарадзіўся 26 лістапада 1925 г. у в.Варгуцёва Круглянскага раёна. Скончыў Саратаўскі геолага-разведачны тэхнікум, ваеннае вучылішча. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
З 1947 г. працаваў у геалагічных арганізацыяй Беларусі: калектар, старшы калектар, начальнік палявой геолага-пошукавай экспедыцыі. П.І.Хаўратовіч – адзін з першаадкрывальнікаў Старобінскага і Петрыкаўскага радовішчаў калійных і каменных солей, шматлікіх радовішчаў будаўнічых матэрыялаў. Заслужаны геолаг-разведчык БССР (1969).

2.1. 1.Хаўратовіч П.І. //Энц. прыроды Беларусі. У 5тт. –Мн., 1986.-Т.5.-С.235; 2. Шаруха І.М. Хаўратовіч П.І. //Географы і геолагі – ураджэнцы Магілёўскай вобласці.-Магілёў, 1995.-С.44.